Nalatenschap

 

Testament of niet?

Iedereen heeft - te zijner tijd, na zijn/haar overlijden - een nalatenschap. Dat zijn alle bezittingen en schulden die u achterlaat wanneer u overlijdt. De nalatenschap wordt verdeeld onder uw erfgenamen. In een testament geeft u aan wie uw erfgenamen zijn en welk deel zij krijgen. Heeft u geen testament, dan bepaalt de wet dit. Dan wordt uw nalatenschap verdeeld volgens het wettelijk erfrecht.

 

Als u gehuwd bent en/of kinderen achterlaat, dan wijst in dat geval de wet uw echtgenoot/echtgenote en uw kinderen tot erfgenamen aan. Bent u alleenstaand en heeft u géén kinderen, dan wijst de wet uw ouders, broers en zussen aan tot uw erfgenamen.   

 

Wilt u afwijkingen ten opzichte van het wettelijke erfrecht, dan bepaalt u met een testament zelf wie uw erfgenamen zijn en wie wat krijgt van uw nalatenschap. U kunt bijvoorbeeld de positie van uw partner of kinderen beschermen. Of u kunt (bijvoorbeeld middels een legaat) uw geld aan een goed doel nalaten.

Codicil

Behalve een testament, kunt u ook een codicil maken. U kunt dan zelf opschrijven wie uw meubels, sieraden en kleding krijgen als u komt te overlijden. In het codicil kunt u ook omschrijven hoe uw uitvaart eruit moet zien. Een codicil moet handgeschreven zijn (dus niet met de computer) en worden voorzien van een datum en handtekening.

 

Geldbedragen kunt u niet via een codicil aan iemand toewijzen. Ook het benoemen van een erfgenaam mag niet in een codicil. Dit alles zal slechts in een notarieel testament mogen worden vastgelegd.

Tevens kunt u sinds 2003 geen executeur meer aanwijzen via een codicil. Ook dit kan alleen nog maar in een notarieel testament.

Huisdier-clausule

Zoals gemeld kunt u uitvaartwensen kenbaar maken in een codicil. Soms is het ook verstandig om wensen ten aanzien van de zorg voor uw huisdieren kenbaar te maken aan uw nabestaanden. Dat kan door middel van een zogenaamde huisdier-clausule in uw testament.

 

Op die manier is het voor de nabestaanden duidelijk wat er met een huisdier moet gebeuren als de eigenaar komt te overlijden. Ongeveer de helft van de huisdieren krijgt opvang van familie, vrienden of bekenden, maar dit is in veel gevallen niet op papier gezet. Hierdoor kunnen misverstanden ontstaan of weten nabestaanden ook niet wat ze moeten doen met een achtergebleven huisdier. In de huisdier-clausule kunt u aangeven wat er met uw huisdier moet gebeuren na uw overlijden.

 

Sociaal Media-clausule

Na uw overlijden 'leeft' u op het internet nog gewoon door en is het vaak onmogelijk om dat op korte termijn te beëindigen. Voor nabestaanden kan deze persoonlijke informatie bijzonder pijnlijk zijn en is het vaak al helemaal onduidelijk waar u op het internet actief was. Laat uw nabestaanden niet met deze zorg achter!

 

In uw testament kunt u dan ook een zogenaamde social media-clausule opnemen en daarin aangeven wat er met de online profielen moet gebeuren na het overlijden.

 

Is er niets geregeld, dan hebben diverse Uitvaartverzekeraars waaronder Nuvema een handleiding beschikbaar voor de achterblijvers. Met de handleiding kunnen de meeste profielen opgezegd worden en accounts opgeheven.

 

Levenstestament

Het levenstestament is een bijzondere vorm van een testament, het is namelijk niet een testament dat werkt na uw overlijden, echter het is een document (een uitgebreide volmacht) die werkt tijdens uw leven, indien de situaties zo is dat u zelf niet meer kan handelen (wilsonbekwaamheid). In een testament legt u vast wat er na uw overlijden met uw nalatenschap moet gebeuren.

 

Een testament werkt dus pas als u overlijdt, terwijl een levenstestament werkt voor situaties tijdens uw leven. Bijvoorbeeld wanneer u door ziekte of ongeval niet meer in staat bent zelf te handelen. U kunt dan in een levenstestament iemand aanwijzen in wie u het volste vertrouwen heeft om uw belangen te behartigen. Zo houdt u zelf de regie en worden de zaken volgens uw wensen geregeld.

 

Naast financiële zaken kan het bijvoorbeeld ook gaan om medische beslissingen (wel of niet behandelen) of wat er met uw woning moet gebeuren als u daar niet meer zelfstandig kunt wonen. Daarnaast kunt u ook persoonlijke wensen opnemen, bijvoorbeeld over uw verzorging of de zorg voor uw huisdieren.

 

De notaris

De notaris kan u adviseren over de mogelijkheden, zowel ten aanzien van het opmaken van een testament als ten aanzien van het opmaken van een levenstestament. In overleg met de notaris worden dan uw wensen vastgelegd in een notariële akte. Hij meldt uw testament aan bij het Centraal Testamenten register.

 

Hebt u eenmaal een testament laten maken dan blijft dat altijd geldig, tenzij u het herroept. U kunt op ieder moment uw testament laten herroepen of aanpassen bij de notaris. Het is verstandig om dit te doen als bijvoorbeeld uw persoonlijke situatie wijzigt.